Thứ hai, 26 Tháng 5 2014 00:00

Tập đoàn kinh tế Nhà nước và quan hệ sở hữu

I. Thực trạng trong quan hệ sở hữu trong tập đoàn kinh tế nhà nước:

1. Một số bất cập:    

Quan hệ sở hữu là quan hệ giữa người với người về đối tượng sở hữu. Quan hệ sở hữu đóng vai trò quyết định trong quan hệ sản xuất vì nó chi phối tới quan hệ tổ chức, quản lý sản xuất và quan hệ phân phối sản phẩm. Sự hình thành, phát triển và biến đổi các hình thức sở hữu về tư liệu sản xuất nói riêng và quan hệ sở hữu nói chung là quá trình lịch sử tự nhiên do đòi hỏi của sự phát triển lực lượng sản xuất xã hội, có tính quy luật, chịu sự chi phối của quy luật về sự phù hợp của quan hệ sản xuất với tính chất, trình độ phát triển của lực lượng sản xuất.

Sự biến đổi, phát triển của các hình thức sở hữu có tính lịch sử; trong đó sự phát triển không ngừng của lực lượng sản xuất đóng vai trò quyết định; hình thức sở hữu trước là tiền đề cho hình thức sở hữu sau và các hình thức sở hữu giúp khuyến khích sự phát triển của lực lượng sản xuất sẽ tồn tại, phát triển, không bị triệt tiêu. Như vậy, sự phát triển không ngừng của lực lượng sản xuất cũng chính là nguyên nhân làm biến đổi quan hệ sở hữu. Mặt khác, khi đề cập tới sự biến đổi quan hệ sở hữu tức là ta đề cập tới sự biến đổi về chủ thể sở hữu, hoặc đối tượng sở hữu và mối quan hệ giữa các chủ thể sở hữu về đối tượng sở hữu. Quan hệ sở hữu biến đổi sẽ làm biến đổi quan hệ tổ chức quản lý và quan hệ phân phối.

Chuyển biến quan hệ sở hữu trong cổ phần hóa Doanh nghiệp nhà nước là sự biến đổi quan hệ sở hữu trong quá trình cổ phần hóa Doanh nghiệp nhà nước theo hướng khuyến khích phát triển sản xuất, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp này. cổ phần hóa Doanh nghiệp nhà nước đã tạo nên sự biến đổi về chất của quan hệ sở hữu, nó được thể hiện thông qua ba mặt cơ bản sau:

Một là, cổ phần hóa Doanh nghiệp nhà nước làm biến đổi căn bản cơ cấu chủ thể sở hữu trong doanh nghiệp cổ phần hóa nên nó đã làm biến đổi chủ thể sở hữu từ đơn nhất thành đa chủ sở hữu.

Hai là, tính mục đích được thể hiện rõ trong cổ phần hóa Doanh nghiệp nhà nước là thông qua sự biến đổi cơ cấu chủ thể sở hữu để khai thác hiệu quả hơn đối tượng sở hữu vì đây cũng chính là mục tiêu quan trọng nhất của cổ phần hóa Doanh nghiệp nhà nước

Ba là, cổ phần hóa Doanh nghiệp nhà nước làm biến đổi căn bản mối quan hệ nội tại của chủ thể sở hữu về đối tượng sở hữu do cổ phần hóa đã làm chủ thể sở hữu đã biến đổi từ đơn sở hữu thành đa sở hữu. Như vậy, cổ phần hóa Doanh nghiệp nhà nước làm chuyển biến quan hệ sở hữu trong doanh nghiệp cổ phần hóa nên sẽ có tác động tới quan hệ tổ chức, quản lý và phân phối.

Với mỗi hình thức cổ phần hóa khác nhau cũng sẽ tác động tới chuyển biến quan hệ sở hữu không giống nhau:

- Hình thức cổ phần hóa trong đó sở hữu nhà nước vẫn nắm giữ vai trò chi phối đối với các hình thức sở hữu khác có làm biến đổi quan hệ sở hữu trong Doanh nghiệp nhà nước sau cổ phần hóa nhưng không đáng kể vì sở hữu nhà nước vẫn tiếp tục đóng vai trò chi phối toàn bộ quan hệ sản xuất; về cơ bản một số hạn chế về quan hệ sở hữu trong Doanh nghiệp nhà nước khó được khắc phục cũng như sự chi phối trực tiếp của nhà nước vào hoạt động của doanh nghiệp vẫn chưa được hạn chế. Do đó, hiệu quả đối với việc điều chỉnh quan hệ quản lý, phân phối... thông qua chuyển đổi cơ cấu chủ thể sở hữu khó đạt yêu cầu đặt ra; mục tiêu nâng cao hiệu quả của Doanh nghiệp nhà nước rất khó thực hiện.

- Hình thức cổ phần hóa trong đó sở hữu nhà nước có tham gia nhưng không chi phối các hình thức sở hữu khác làm biến đổi cơ bản cơ cấu sở hữu của doanh nghiệp cổ phần hóa nên sẽ làm biến đổi các quan hệ liên quan tới quan hệ sở hữu trong doanh nghiệp. Cơ cấu sở hữu thay đổi nên quyền quản lý, tổ chức sản xuất và phân phối sản phẩn làm ra do tập thể cổ đông quyết định. Mục tiêu tạo chuyển biến tích cực trong khai thác đối tượng sở hữu thông qua sự biến đổi của chủ thể sở hữu có tính khả thi cao.

- Hình thức cổ phần hóa trong đó nhà nước rút toàn bộ vốn tại doanh nghiệp cổ phần hóa làm biến đổi toàn bộ quan hệ sở hữu trong Doanh nghiệp nhà nước sau cổ phần hóa do nó làm thay đổi hoàn toàn chủ thể sở hữu. Mọi quan hệ từ tổ chức, quản lý sản xuất đến phân phối sản phẩm làm ra đều do đại diện của các hình thức sở hữu phi Nhà nước chi phối.

Trên đây là trích dẫn của tài liệu, để xem toàn văn tài liệu xin quý vị tải xuống tệp đính kèm. 

Đã xem 195 lần

Đăng ký nhận email

Đăng ký email để có thể có được những cập nhật mới nhất về tải liệu được đăng tải trên website

Tập san đã phát hành