Thứ ba, 23 Tháng 5 2017 03:40

Vấn đề về quyền con người trong luật về trách nhiệm bồi thường của nhà nước

(Ảnh minh họa) (Ảnh minh họa)

1. Ghi nhận quyền (con người) được bồi thường

Hiến pháp năm 2015 có quy định liên quan đến trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, theo đó người bị bắt, bị giam giữ, bị truy tố, xét xử trái pháp luật có quyền được bồi thường thiệt hại về vật chất và phục hồi danh dự[1] và mọi hành vi xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tập thể và của công dân phải được kịp thời xử lý nghiêm minh. Người bị thiệt hại có quyền được bồi thường về vật chất và phục hồi danh dự.

Về bản chất của quyền được bồi thường đối với Nhà nước được coi là quyền con người, quyền cơ bản của công dân và được quy định cụ thể trong chương về Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân.

Trong xã hội dân chủ, cùng với sự phát triển về kinh tế - xã hội thì quyền con người đã được quan tâm. Có quan điểm cho rằng, quyền con người là những quyền phải đương nhiên được thừa nhận, không cần nêu cụ thể các quyền này trong một văn bản pháp luật. Quan điểm này đúng với một số quyền như quyền được ăn, quyền được uông, quyền được hít thở. Tuy nhiên, đối với nhiều quyền, trong đó quyền được bồi thường thiệt hại do cơ quan nhà nước gây ra, nếu không được pháp luật ghi nhận thì trong thực tế không tồn tại. Chẳng hạn, Hiến pháp đã ghi nhận quyền bồi thường thiệt hại do người của cơ quan nhà nước gây ra như đã trình bày ở trên, nhưng cho đến thời gian gần đây, chúng ta không có quy định (dưới Hiến pháp) ghi nhận quyền được bồi thường thiệt hại trong lĩnh vực tố tụng dân sự mà người dân có thể viện dẫn nên Tòa án đã theo hướng Tòa án không phải bồi thường thiệt hại gây ra cho người dân.

Ví dụ, Tòa án nhân dân tôi cao đã từng xét rằng: “Khi giải quyết vụ án đối nợ giữa bà Tài và bà Tiếm, Tòa án nhân dân tỉnh Vĩnh Long chưa làm rõ căn nhà số 37/2 đường Trần Phú thuộc số hữu riêng của bà Tiếm hay thuộc sở hữu chung của vợ chồng bà Tiếm và các con, nhưng lại giữ nguyên Quyết định kê biên số 770/THA, ngày 1-12 2000 của Đội Thi hành án về căn nhà nêu trên do bà Tiếm đứng tên để đảm bảo thi hành án (khoản tiền bà Tiếm phải trả cho bà Tài), là chưa đủ căn cứ. Sai lầm của bản án dân sự phúc thẩm số 142/DSP của Tòa án nhân dân tỉnh Vĩnh Long được xem xét theo thủ tục giám đốc thẩm. Theo quy định của pháp luật tại thời điểm giải quyết vụ án thì Tòa án không có trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Việc Tòa án cấp sơ thẩm và Tòa án cấp phúc thẩm khi giải quyết vụ án đòi bồi thường thiệt hại đã xác định Tòa án nhân dân tỉnh Vĩnh Long cùng đồng bị đơn là sai.

Trên đây là trích dẫn của tài liệu, để xem toàn văn tài liệu xin quý vị tải xuống tệp đính kèm. 


[1] Khoản 5, Điều 31, Hiến pháp 2015

Đã xem 395 lần

Đăng ký nhận email

Đăng ký email để có thể có được những cập nhật mới nhất về tải liệu được đăng tải trên website

Tập san đã phát hành