Thứ sáu, 21 Tháng 10 2016 10:27

Vai trò của nhà nước trong việc điều chỉnh các dịch vụ công

1. Dịch vụ công và vai trò của Nhà nước

Dịch vụ công là những dịch vụ có đặc tính không loại trừ (non-excludable) và không tranh giành (non-rival) trong tiêu dùng. Không loại trừ có nghĩa là tất cả mọi người đều có quyền sử dụng, tiêu dùng dịch vụ này, không loại trừ bất cứ ai, bất kể họ có trả tiền cho dịch vụ đó hay không. Không tranh giành nghĩa là việc sử dụng, tiêu dùng của người này không làm giảm đi hoặc mất đi cơ hội sử dụng, tiêu dùng của những người khác; hay nói cách khác là dịch vụ đó khi được một người hay nhiều người sử dụng cũng thế. Trong trường hợp này, chi phí cận biên cho thêm một người sử dụng là bằng không; do đó không việc gì phải ngăn cản bất cứ ai tiêu dùng, sử dụng nó, và cũng không phải phân chia, phân phối để làm gì.

Theo cách quan niệm này, những dịch vụ có cả hai đặc tính trên là dịch vụ công thuần khiết (pure public Services), hay có thể gọi tắt là dịch vụ thuần công. Đèn biển hoặc phòng chống dịch bệnh... là những ví dụ điển hình cho loại dịch vụ thuần công này. Rõ ràng, xã hội cần đến những dịch vụ thuần công như vậy, nhưng chỉ có Nhà nước mới cung ứng được loại dịch vụ này; vì đối với khu vực tư nhân thì việc cung ứng các dịch vụ đó vừa không thực thi vừa không kinh tế.

Bên cạnh các dịch vụ thuần công còn có những dịch vụ công không thuần khiết, hay gọi tắt là dịch vụ á công hoặc bán công (impure or quasi-public Services). Đây là các dịch vụ không phải ai cũng tự nhiên được sử dụng, tiêu dùng và việc sử dụng, tiêu dùng của người này cũng có thể làm ảnh hưởng ở mức độ nhất định đến việc sử dụng, tiêu dùng của người khác. Đối với những dịch vụ á công, khu vực tư nhân cũng không muốn làm, phần vì không hiệu quả, phần vì bất tiện; chẳng hạn sẽ phải tốn rất nhiều công sức để tổ chức thu phí hoặc lệ phí từ người sử dụng, tiêu dùng. Điều đó giải thích vì sao thường là Nhà nước chứ không phải tư nhân đứng ra đảm nhiệm việc cung ứng các dịch vụ công như đường sá, cầu cống, công viên, thoát nước, an dưỡng, dịch vụ bảo vệ, bảo hiểm...

Trên đây là trích dẫn của tài liệu, để xem toàn văn tài liệu xin quý vị tải xuống tệp đính kèm. 

Đã xem 731 lần

Đăng ký nhận email

Đăng ký email để có thể có được những cập nhật mới nhất về tải liệu được đăng tải trên website

Tập san đã phát hành