In trang này
Thứ hai, 22 Tháng 1 2018 02:41

Quá trình phát triển công tác quản lý nhân sự và việc thực thi chế độ công chức ở Trung Quốc

Ảnh minh họa Ảnh minh họa

Cùng với sự phát triển rất nhanh chóng của khoa học kỹ thuật, sự phát triển của xu hướng toàn cầu hóa về kinh tế, sự ra đời của kinh tế tri thức; phương thức sản xuất và quan hệ xã hội của xã hội loài người đang thay đổi sâu sắc. Để thích ứng với sự thay đổi đó, từ thập kỷ 80 của thế kỷ XX, các nước phương tây đã dấy lên phong trào cải cách hành chính với mức độ lớn, trên diện rộng chưa từng có. Là một trong những trọng điểm của cải cách hành chính, lý luận, nguyên tắc, cơ chế và phương thức vận hành quản lý nhân sự đã có những thay đổi sâu sắc.

Cách làm nổi bật nhất của chế độ nhân sự phương Tây hiện đại là phát triển phương thức tuyển dụng theo hợp đồng, thời hạn hợp đồng có thể dài, ngắn khác nhau.

Bên cạnh đó, thị trường hóa chế độ tiền lương, xóa bỏ chế độ trả tiền lương theo cấp bậc thống nhất. Tiền lương của công chức do người phụ trách cơ quan căn cứ vào thị trường, thông qua đàm phán để xác định. Ngoài ra, các nước phương tây còn áp dụng quản lý công chức theo kiểu doanh nghiệp, tức là không quy định biên chế cho các cơ quan, chỉ quy định ngân sách và giao bớt quyền quản lý nhân sự cho cấp dưới, giao cho người nhận thầu tự quyết định số lượng nhân viên, nhân viên chỉ chịu trách nhiệm với người nhận thầu và chịu sự quản lý của xã hội.

Ngoài ra, các cơ quan của Chính phủ chỉ phụ trách những việc có tính chất quyết sách, còn những việc mang tính chất chấp hành, tính chất phục vụ thì giao cho các tổ chức xã hội và tư nhân. Công chức cần nêu cao ý thức phục vụ, công chức phải coi công dân như khách hàng, lấy việc làm thỏa mãn khách hàng là nguyên tắc, không ngừng cải tiến công tác và phương thức phục vụ.

Các nước phương tây còn rất linh hoạt trong quản lý, đặc biệt là quản lý nhân sự, dần xóa bỏ những quy định về quản lý nhân sự quá nhiều, quá chặt, phát huy tính năng động của cơ sở và công chức, làm việc một cách sáng tạo. Những cải cách nói trên đã nâng cao hiệu quả của công tác quản lý, nâng cao hiệu quả của nền hành chính công vụ, thúc đẩy sự phát triển kinh tế, xã hội và ngày càng tỏ rõ sức sống của nó.

Song song với việc cải cách thể chế, mở cửa, hội nhập, phát triển, chế độ công chức của nước ta đã trải qua quá trình phát triển từ nghiên cứu lý luận đến thực thi toàn tiện và hoàn thiện từng bước.

Việc tuyển dụng công chức từ chỗ nhà nước thống nhất phân phối chuyển thành cạnh tranh công khai, bình đẳng đối với toàn xã hội, xóa bỏ những hạn chế về thân phận, địa phương, thi tuyển công khai, kiểm tra nghiêm ngặt, lựa chọn được đúng người. Việc thôi chức, từ chức được quy định rõ ràng trong các văn bản pháp luật. Việc bổ nhiệm không dựa vào quan hệ thân quen mà dựa trên năng lực chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp và đạo đức xã hội.Phương thức thi tuyển vào các chức danh lãnh đạo đang dần dần được thực hiện.Phương thức dùng người “có lên, có xuống” đang được triển khai dần dần. Bên cạnh đó, việc sắp xếp cương vị công tác từ chỗ một lần bổ nhiệm, quyết định cả đời, chuyển dần sang việc có thể thay đổi chức vụ, có lên có xuống phù hợp với năng lực chuyên môn. Ngoài ra, công tác quản lý nhân sự đã từ chỗ không có quy định pháp luật chuyển thành quản lý chặt chẽ theo pháp luật. Việc đào tạo công chức được chính quy hóa. Hệ thống đào tạo công chức do Chính phủ quản lý thường xuyên đào tạo, bồi dưỡng kiến thức chung về công vụ, về nền hành chính phục vụ được nhân rộng.

Việc quản lý công chức từ mô hình quản lý kinh tế theo kế hoạch chuyển sang thể chế mới, thích ứng với nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa và nền chính trị dân chủ là một bước tiến mới có ý nghĩa lịch sử.

TƯ TƯỞNG CHỈ ĐẠO VÀ NHIỆM VỤ HOÀN THIỆN CHẾ ĐỘ CÔNG CHỨC

Hiện nay, ở Trung Quốc công cuộc hiện đại hóa đã bước vào thời kì mới. Sự ra đời của nền kinh tế tri thức, của cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật, của kỷ nguyên số cùng với quá trình toàn cầu hóa về kinh tế, những thay đổi về cơ cấu kinh tế xã hội đã đặt ra cho chế độ công chức và việc xây dựng đội ngũ công chức những tình huống mới, vấn đề mới.

Trước hết, cuộc cạnh tranh quyết liệt trên trường quốc tế đã đặt ra cho đội ngũ công chức những thách thức mới. Xu thế đa cực trên thế giới, quá trình toàn cầu hóa về kinh tế đang làm cho các lực lượng chính trị không ngừng phân hóa, tổ hợp. Kinh tế của các nước xâm nhập lẫn nhau, dựa vào nhau, cạnh tranh tăng lên, rủi ro nhiều hơn. Quản lý hành chính liên quan đến nhiều chủ thể lợi ích, những vấn đề, mâu thuẫn cần cơ quan hành chính giải quyết nhiều hơn nữa, trách nhiệm quản lý rộng hơn, công việc quản lý khó hơn.Việc nâng cao tố chất công chức, đặc biệt là nâng cao năng lực quyết sách lãnh đạo, năng lực điều hòa có tính chất toàn cục có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển nhanh chóng, ổn định về kinh tế, xã hội. Từ những bài học của cuộc khủng hoảng tiền tệ châu Á, nhiều nước đã chú ý hơn đến việc cải cách chế độ công chức, nâng cao tố chất công chức, coi đó là chiến lược quan trọng để đối phó với những thách thức của toàn cầu hóa về kinh tế, tăng cường sức mạnh cạnh tranh của quốc gia. Công cuộc hiện đại hóa của Trung Quốc được tiến hành trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế quyết liệt. Cùng với việc gia nhập WTO, Việt Nam từng bước bước vào quỹ đạo tuần hoàn lớn của thế giới. Việc đào tạo đội ngũ quản lý hành chính có năng lực tốt, thích ứng với cuộc cạnh tranh quốc tế là rất cần thiết.

Song song với nó, môi trường kinh tế, xã hội không ngừng thay đổi cũng đặt ra cho chế độ công chức những thách thức mới. Cùng với sự thay đổi của môi trường kinh tế, môi trường hành chính cũng đã có những thay đổi to lớn. Thành phần kinh tế, chủ thể lợi ích, phương thức tìm kiếm việc làm ngày càng đa dạng. Sự dịch chuyển về nhân tài, cạnh tranh nhân tài tăng lên. Nhiều thách thức đang đặt ra cho các cơ quan nhà nước trong việc thu hút nhân tài, ổn định nhân tài, chế độ công chức. Cơ chế lợi ích có tác dụng kích thích tính tích cực của con người nhưng đồng thời cũng dẫn đến xu hướng thực dụng, coi trọng giá trị vật chất, sùng bái đồng tiền và chủ nghĩa hưởng lạc. Những ảnh hưởng của hoạt động thị trường cũng dẫn đến cơ hội mua bán giữa tiền và quyền. Trong điều kiện đó, làm thế nào để giữ cho công chức được liêm khiết là vấn đề lớn. Ngoài ra, việc tinh giản bộ máy, tinh giản biên chế, việc thay đổi chức năng chính phủ và làm thế nào để nâng cao hiệu quả công việc trong tình hình đó cũng là một thử thách mới đối với chế độ công chức.

Hơn nữa, đời sống nhân dân ngày càng được cải thiện cũng đặt ra những yêu cầu đổi mới đối với việc quản lý công chức và hoạt động dịch vụ. Cùng với sự phát triển của kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa và nền chính trị dân chủ, yêu cầu của quảng đại quần chúng nhân dân đối với các dịch vụ công cộng ngày càng cao và đa dạng, đồng thời nhân dân cũng đòi hỏi quyền được thông tin, quyền tham gia quản lý, quyền lựa chọn, quyền giám sát. Làm thế nào để thỏa mãn tốt hơn yêu cầu mới, nguyện vọng mới của nhân dân là một đề tài mới đối với chế độ công chức trong thời đại hiện nay, có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng cường quan hệ giữa Nhà nước và Nhân dân, xây dựng hình tượng của Chính phủ, xây dựng nền chính trị dân chủ.

Để hoàn thiện hơn nữa chế độ công chức, cần quán triệt tư tưởng ba đại diện, kết hợp việc cải cách thể chế kinh tế với cải cách thể chế hành chính, căn cứ theo yêu cầu phát triển lực lượng sản xuất tiên tiến, giải phóng tư tưởng, đi sâu cải cách, tăng cường sức sống của chế độ, căn cứ theo phương hướng tiến lên của nền văn hóa tiên tiến, xây dựng đội ngũ công chức phù hợp với yêu cầu của thời đại, nâng cao tố chất đội ngũ, nắm vững những yêu cầu mới của nhân dân, đi sát thực tế, phát triển sáng tạo, cải tiến dịch vụ công cộng. Cần kết hợp giữa tính thống nhất về nguyên tắc và tính đa dạng về phương pháp, bước đi, tăng cường việc xây dựng chế độ công chức hoàn chỉnh và đội ngũ công chức chuyên nghiệp có tố chất cao, cung cấp những dịch vụ tốt, hiệu quả cao cho quần chúng nhân dân và xã hội.

Để xây dựng một nền công vụ hiện đại, xây dựng một chế độ công chức hoàn thiện cần chú ý một số vấn đề như sau:

Thứ nhất, cần hoàn thiện chế độ công chức mà trọng điểm là tăng cường cơ chế cạnh tranh, khích lệ

Hiện nay, do cơ chế cạnh tranh, khích lệ chưa đầy đủ, thiếu quy phạm, biện pháp không đồng bộ nên cần mở rộng phạm vi cạnh tranh, tăng cường khích lệ. Cần phát triển mạnh hình thức thi tuyển, thi tuyển thực chất, công khai thông tin và bình đẳng quyền lợi, quán triệt nguyên tắc cạnh tranh, khích lệ trong khâu sử dụng, sát hạch, thưởng phạt, tiền lương, phúc lợi, hoàn thiện biện pháp, quy phạm, trình tự. Mở rộng sự tham gia của quần chúng, cải cách chế độ bảo hiểm đối với công chức như dưỡng lão, y tế, trợ cấp thất nghiệp, hoàn thiện hơn nữa cơ chế cạnh tranh.

Thứ hai, cần nghiên cứu quy luật phát triển nhân tài quản lý hành chính và yêu cầu tố chất cao, chuyên nghiệp hóa để nâng cao tố chất toàn diện của công chức, nâng cao tố chất chính trị, tư tưởng của công chức, xây dựng quy phạm đạo đức nghề nghiệp, tăng cường bồi dưỡng tri thức mới và năng lực công chức theo yêu cầu hiện đại hóa để công chức nắm được xu thế phát triển của lĩnh vực công tác mà họ đảm nhiệm, nắm được những kiến thức về kinh tế, khoa học, kỹ thuật, pháp chế, trào lưu tư tưởng đương đại, dựa vào đổi mới tri thức để sáng tạo trong công tác, xây dựng ý thức học tập suốt đời trong công chức, khả năng tự học của công chức, phát huy tính tích cực của công chức trong việc học tập, phát triển không gian nghề nghiệp, phát huy chí tiến thủ của công chức.

Thứ ba, cần cải cách nội dung, phương thức, phương pháp và phương tiện phục vụ, biến tôn chỉ phục vụ nhân dân thành hành động làm nhân dân hài lòng

Cùng với quá trình đổi mới cơ cấu kinh tế, dịch chuyển từ nền kinh tế kế hoạch sang nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa, đời sống nhân dân được nâng cao nhanh chóng. Cùng với đó, yêu cầu của nhân dân đối với dịch vụ công cộng đã có sự thay đổi về nội dung và trọng điểm, do đó cần tiếp tục làm tốt những dịch vụ mang tính sinh tồn, đồng thời cần nâng cao các dịch vụ mang tính phát triển lên vị trí quan trọng. Cần thay đổi phương thức phục vụ, học cách làm theo quy định của pháp luật, tôn trọng nguyện vọng và sự lựa chọn của quần chúng, xử lý tốt quan hệ giữa lợi ích trước mắt và lâu dài, giữa lợi ích cục bộ với lợi ích tổng thể, tích cực vận dụng các phương thức tuyên truyền, hướng dẫn, giáo dục, nêu gương hiệp thương trong quản lý công việc công cộng, tích cực thực hiện chế độ cam kết phục vụ, phát triển công nghệ thông tin, phát triển phương thức quản lý hành chính điện tử, thông qua mạng internet và kỹ thuật thông tin khác để tăng cường quan hệ giữa các cơ quan của chính phủ với cơ sở quần chúng, giảm chi phí quản lý, từng bước thực hiện phục vụ quần chúng nhân dân và xã hội về mọi mặt.

Thứ tư, đẩy mạnh công tác lập pháp, tăng cường công tác chấp pháp, nỗ lực thực hiện quản lý nhân sự bằng pháp luật, khắc phục hiện tượng chấp pháp không nghiêm, vi phạm pháp luật mà không bị truy cứu, tăng cường giám sát, kiện toàn pháp luật về công chức và cơ chế giám sát tình hình chấp hành pháp luật trong lĩnh vực này.

Đã xem 43 lần