Thứ ba, 10 Tháng 3 2015 00:00

Kinh nghiệm của Hàn Quốc về giám sát doanh nghiệp nhà nước

(Ảnh minh họa) (Ảnh minh họa)

I. Khái niệm đánh giá Doanh nghiệp nhà nước ở Hàn Quốc:

Trước những năm 1984, Chính phủ Hàn Quốc áp dụng cách thức kiểm soát Doanh nghiệp nhà nước một cách chặt chẽ, cơ chế quản lý này được cho rằng đã triệt tiêu sự sáng tạo và hiệu quả trong hoạt động quản lý Doanh nghiệp nhà nước:

- Hệ thống giám sát theo Bộ, ngành thiếu linh hoạt và thiếu trách nhiệm giải trình.

- Mối quan hệ giữa kết quả đạt được và khen thưởng rất kém, khen thưởng không thực sự trở thành động lực thúc đẩy phấn đấu đạt kết quả tốt.

- Nhà nước can thiệp quá mức vào hoạt động của doanh nghiệp, bao gồm tất cả các khâu như: kế hoạch hoạt động, sử dụng vốn, nhân sự, mua sắm tài sản...

- Vai trò của cơ quan quản lý doanh nghiệp bị thu hẹp.

- Can thiệp hành chính, chính trị vào hoạt động kinh doanh khá phổ biến.

Nhận thức được những hạn chế này, Hàn Quốc đã thay thế hệ thống này bằng hệ thống đánh giá hiệu quả quản lý được ban hành theo Luật Đánh giá hiệu quả khu vực công năm 2006. Hệ thống này áp dụng đối với ba loại đối tượng: Công ty: là công ty có trên 50% doanh thu từ hoạt động tự chủ của mình; Tổ chức bán công: tổ chức được giao thực hiện một số nhiệm vụ theo đặt hàng của Chính phủ; Tổ chức khác: là tổ chức không được xếp vào hai loại tổ chức trên.

Sự khác biệt cơ bản của hệ thống đánh giá hiệu quả quản lý Doanh nghiệp nhà nước so với hệ thống trước đây là: Kết hợp tiền đánh giá và hậu đánh giá: so sánh kết quả đạt được và mục tiêu đã đề ra; Đánh giá hiệu quả quản lý: đánh giá mức độ tác động của hoạt động quản lý doanh nghiệp tới kết quả đạt được, khác với đánh giá trước đây là đánh giá kết quả hoạt động đạt được; Tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan Chính phủ; Thiết lập quan hệ chặt chẽ giữa kết quả đánh giá - khuyến khích - minh bạch thông tin - thúc đẩy cạnh tranh.

II. Cơ chế đánh giá hiệu quả quản lý Doanh nghiệp nhà nước:

Cơ chế đánh giá Doanh nghiệp nhà nước ở Hàn Quốc được gọi là Hệ thống đánh giá hiệu quả quản lý Doanh nghiệp nhà nước. Theo đó, Bộ Chiến lược và Tài chính là cơ quan chịu trách nhiệm chính trong đánh giá hiệu quả quản lý Doanh nghiệp nhà nước. Để thực hiện nhiệm vụ này, Bộ Chiến lược và Tài chính đã thành lập Ủy ban đánh giá. Ủy ban này gồm 15 thành viên là các chuyên gia tư vấn, giáo sư với các chuyên ngành khác nhau. Ủy ban này do Thủ tướng và một đại diện phi Chính phủ cùng làm Chủ tịch. Trong số 15 người, 4 thành viên của Chính phủ và 11 đại diện từ khu vực tư, bao gồm 10 giáo sư đại học và 1 đại diện từ công ty kế toán. Thành viên đại diện từ khu vực tư có nhiệm kỳ liên tục hai năm. Thông thường vào tháng 12, Bộ Chiến lược và Tài chính chuẩn bị tài liệu hướng dẫn hoạt động đánh giá. Bản hướng dẫn sẽ nêu chi tiết phương pháp, các chỉ số đánh giá và được gửi đến các đối tượng bị giám sát. Các tổ chức này chuẩn bị thu thập dữ liệu, thông tin để đánh giá và báo cáo kết quả vào tháng 3 năm sau. Ủy ban đánh giá sẽ tiến hành đánh giá độc lập vào khoảng từ tháng 3 đến tháng 6. Sau đó, Bộ Chiến lược và Tài chính nộp kết quả đánh giá lên Thủ tướng và Quốc hội vào cuối tháng 6.

III. Tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý Doanh nghiệp nhà nước:

Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý Doanh nghiệp nhà nước ở Hàn Quốc được xây dựng trên cơ sở ba chỉ số chính và 20 chỉ số thành phần nhằm xem xét hiệu quả quản lý dưới 3 góc độ khác nhau là: Xây dựng chiến lược và lãnh đạo; Hệ thống quản lý; Kết quả quản lý.

Các chỉ số thành phần được tính toán theo thang điểm với tổng số 100 điểm; trong đó, các chỉ số thành phần có thể có các trọng số điểm khác nhau tùy vào mức độ tác động đến kết quả hoạt động. Các chỉ số thành phần bao gồm các chỉ số định tính và các chỉ số định lượng. Tài liệu hướng dẫn đánh giá hàng năm của Bộ Chiến lược và Tài chính sẽ hướng dẫn cụ thể về cách thức đánh giá cho từng chỉ số. Các chỉ số định tính thông thường được đánh giá trên cơ sở kết quả cải thiện so với trước đây và tính bền vững của hệ thống. Nhóm công tác sẽ quyết định điểm số một cách khách quan, độc lập. Đối với chỉ số định lượng thì cách tính sẽ là chênh lệch giữa mục tiêu thấp nhất và kết quả thực tế đạt được; đồng thời tính đến chênh lệch giữa mục tiêu thấp nhất và cao nhất. Đối với doanh nghiệp mới thành lập thì lấy kết quả so sánh giữa thực tế đạt được và mục tiêu thông thường hoặc xu hướng phát triển thông thường. Tổng hợp kết quả đánh giá không phải quan trọng là điểm số tuyệt đối mà Doanh nghiệp nhà nướcsẽ được xếp theo các mức xếp hạng, cụ thể là theo sáu mức xếp hạng: S, A, B, C, D và E.

IV. Tác động của hệ thống đánh giá hiệu quả quản lý Doanh nghiệp nhà nước:

Có tác động tích cực lên hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp: Tác động rất lớn đến tăng năng suất lao động; Tác động vừa phải đến hiệu quả sử dụng vốn; Tác động vừa phải đến doanh thu và sản lượng.

Nhìn tổng thể có tác động rõ rệt đến nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước.

Đã xem 214 lần

Đăng ký nhận email

Đăng ký email để có thể có được những cập nhật mới nhất về tải liệu được đăng tải trên website

Tập san đã phát hành